۲۱اوت ۲۰۲۵ - مغز در شرایط استرس زا مانند روزه داری و افت قند خون، آزادسازی گلوکز را کنترل می کند.با این حال، نقش آن در موقعیت های روزمره کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
در مطالعه ی منتشر شده در نشریه Molecular Metabolism، پژوهشگران دانشگاه میشیگان نشان داده اند که گروه خاصی از نورون ها در هیپوتالاموس به مغز کمک می کنند تا سطح گلوکز خون را در شرایط معمولی حفظ کند.
در پنج دهه ی گذشته، پژوهش ها نشان داده اند که اختلال در عملکرد سیستم عصبی می تواند باعث نوسانات قند خون شود، به ویژه در بیماران مبتلا به دیابت.برخی از این نورون ها در هسته شکمی-میانی هیپوتالاموس قرار دارند؛ بخشی از مغز که گرسنگی، ترس، تنظیم دمای بدن و فعالیت جنسی را کنترل می کند.
اکثر مطالعات نشان داده اند که این ناحیه در افزایش قند خون در شرایط اضطراری نقش دارد.اما دکتر آلیسون آفیناتی، استاد یار پزشکی داخلی و عضو مؤسسه دیابت کاسول، می‌گوید:«ما می خواستیم بدانیم آیا این ناحیه در کنترل قند خون در فعالیت های روزمره نیز اهمیت دارد، چون دیابت دقیقاً در همین شرایط شکل می گیرد».
این گروه از محققان بر نورون هایVMHCckbr تمرکز کردند که دارای گیرنده ای به نام cholecystokinin b هستند.آن ها موش هایی را بررسی کردند که این نورون ها در مغز آنها غیرفعال شده بود.
با بررسی سطح گلوکز خون، مشخص شد که این نورون ها نقش مهمی در حفظ قند خون در فعالیت های معمولی دارند، از جمله در ساعات ابتدایی روزه داری بین آخرین وعده غذایی شب و بیدار شدن در صبح.
دکتر آفیناتی توضیح داد:«در چهار ساعت اول پس از خواب، این نورون ها تضمین می کنند که بدن شما گلوکز کافی دارد تا دچار افت قند خون نشوید».
برای این کار، نورون ها بدن را به سوزاندن چربی از طریق فرایندی به نام لیپولیز هدایت می کنند.چربی‌ها تجزیه شده و گلیسرول تولید می شود که برای ساخت گلوکز استفاده می گردد.
هنگامی که این نورون‌ها در موش ها فعال شدند، سطح گلیسرول در بدن آنها افزایش یافت. این یافته ها می تواند توضیح دهد که در بیماران پیش دیابتی چه اتفاقی می افتد، زیرا آن ها در طول شب افزایش لیپولیز را نشان می دهند.
پژوهشگران معتقدند که در این بیماران، نورون هایVMHCckbr ممکن است بیش فعال باشند و به افزایش قند خون کمک کنند. با این حال، این سلول های عصبی فقط لیپولیز را کنترل می کنند، که احتمال وجود سلول های دیگری را مطرح می کند که از طریق مکانیسم های متفاوتی سطح گلوکز را تنظیم می کنند.
دکتر آفیناتی گفت: «مطالعات ما نشان می دهد که کنترل گلوکز مانند یک کلید روشن و خاموش نیست، بلکه مجموعه ای از نورون ها با هم همکاری می کنند. در شرایط اضطراری همه فعال می شوند، اما در شرایط معمولی، تنظیمات ظریف تری صورت می‌گیرد».
این تیم در حال بررسی نحوه هماهنگی عملکرد نورون های مختلف در هسته شکمی-میانی هیپوتالاموس برای تنظیم سطح قند خون در شرایط مختلف از جمله روزه داری، تغذیه و استرس هستند. آن ها همچنین به دنبال درک نحوه تعامل مغز و سیستم عصبی با اندام هایی مانند کبد و پانکراس در کنترل قند خون هستند.این پژوهش توسط تیمی از محققان دانشگاه میشیگان در مؤسسه دیابت کاسول انجام شده که بر کنترل عصبی متابولیسم - نقش مغز و سیستم عصبی در تنظیم متابولیسم و بیماری‌های مرتبط - تمرکز دارند.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250821/Hypothalamic-neurons-help-maintain-blood-sugar-during-daily-activities.aspx